Święto Niepodległości w Więcborku

Więcbork 11 listopada 2013r. foto Tomasz Bracka

Więcbork 11 listopada 2013r. foto Tomasz Bracka

Więcbork 11 listopada 2013r. foto Tomasz Bracka

Więcbork 11 listopada 2013r. foto Tomasz Bracka

Wyzwolenie Więcborka przez Gen. J.Hallera i Armie Pomorze w 1920r i udostępnienie przez Jana Bracka własnego domu z girlandami na Urząd Miejski w Więcborku

Marszałek Polski Józef Piłsudski i Prezydent Polski Ignacy Mościcki, Generał Edward Rydz-Śmigły w domu Jana Bracka na więcborskim Rynku

Prezydent Ignacy Mościcki i Marszałek Polski Edward Rydz Śmigły na polowaniu w lasach więcborskich Runowo Młyn w okolicach prezydenckiej rezydencji.

Prezydent Polski Ignacy Mościcki na polowaniu prezydenckim w więcborskich lasach

Marszałek Polski Edward Rydz Śmigły na polowaniu prezydenckim w więcborskich lasach

Prezes Jan Bracka z 80 letnim Stowarzyszeniem Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Więcborku w swojej siedzibie w lasku miejskim.

Święto Niepodległości w Więcborku rozpoczął uroczysty marsz niepodległości, który dotarł do więcborskiego kościoła gdzie odprawiono mszę za Ojczyznę. Następnie liczne delegacje i mieszkańcy udali się na cmentarz parafialny by oddać hołd ojcom wolności tej ziemi z 1918 i 1920r w tym gronie byłem i ja składając kwiaty na grobie mego pradziadka Jana Bracka współtwórcy II RP i polskości na tym terenie.

W dalszej części uroczystości odbył się turniej strzelecki KBS Więcbork oraz przedstawienie patriotyczno – religijne w byłym kościele ewangelickim na ul. Pocztowej 2 gdzie obecnie dział MGOK Więcbork. Pomimo zapowiedzi nie odsłonięto tego dnia pomnika Orła Białego na więcborskim Rynku zawisły tam zaledwie flagi państwowe i gminne.

Poniżej przedstawiam historie związaną z odzyskaniem przez Więcbork niepodległości w latach 1918 – 1920 i ujawniam wszystkich autorów tej wolności i niepodległości zapominanych celowo i wymazywanych z pamięci przez minione lata.

Mieszkańcy Więcborka walczą w I Wojnie Światowej i Powstaniu Wielkopolskim, które zakończyło się zwycięstwem i wolnością dla Więcborka już 23 stycznia 1919 roku. Swoją postawą i walecznością mieszkańcy Więcborka doprowadzają do włączenia Więcborka w granicę II Rzeczypospolitej, na mocy Traktatu Wersalskiego z 1919r.

Wyzwolenia Więcborka dokonał 23.01.1920r. Gen. Józef Haller i Armia Pomorze, tego dnia na więcborskim rynku odbyła się defilada wojskowa i oficjalne przekazanie władzy w mieście z rąk władz niemieckich w ręce władz Polskich. Również tego samego dnia Jan Bracka udostępnił własne domy odrodzonym po latach zaborów władzą polskim na siedzibę Urzędu Miejskiego i Poczty Polskiej.

Na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 1921r. wybrano demokratyczne władze Więcborka czyli burmistrza jego zastępce i członków magistratu wraz z radą miejską. Burmistrzem komisarycznym został powołany Pan E.Piotrowski a następnie po nim objął ten urząd L. Chmielnicki. Skład Rady Miejskiej pierwszej kadencji w odrodzonej Rzeczpospolitej był następujący: 1) Jan Bracka – kupiec, 2) Ignacy Pankanin – kupiec, 3) Marian Przybylski – aptekarz, 4) Antoni Barganowski – urzędnik sądowy Sądu w Więcborku, 5) Alojzy Zuchowski – kancelista sądowy w Więcborku, 6) Wilhelm Hackbarth – kupiec, 7) Jan Kabat – ogrodnik, 8) Bernard Zakrzewski – rektor szkoły powszechnej w Więcborku, 9) Franciszek Krebs – doktor medycyny więcborskiego szpitala, 10) Franciszek Młodzik – kupiec, 11) Juliusz Richter – zegarmistrz, 12) Augustyn Gondek – urzędnik kolejowy na stacji w Więcborku, 13) Franciszek Kucharski – kupiec, 14) Franciszek Korthals – robotnik kolejowy, 15) Lucjan Klimaszewski – handlarz bydłem, 16) Antoni Berndt – właściciel ziemski, 17) Aleksander Masiak – bednarz, 18) Paweł Różniak – robotnik kolejowy. Członkami magistratu czyli Zarządu Miejskiego zostali wybrani: Jan Bracka, Jan Kabat, Antoni Barganowski, Wilhelm Hackbarth. W sierpniu 1922r. Rada Miejska wybrała stałego Burmistrza Więcborka którym został Pan Piotr Lindecki. Wybrany na 12 lat pełnił tą funkcję od 01 września 1922r. do 31 sierpnia 1934r. Skład Rady Miejskiej w następnych latach był następujący od 1933r. stanowiło ją 12 radnych. Przynależność polityczną podaję według protokołu z posiedzenia Rady Miejskiej w Więcborku z dnia 02 stycznia 1934r. 1) Franciszek Młodzik – kupiec (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem) 2) Edawrd Arndt – kierownik Zakładu Diakonis w Więcborku, 3) Roman Nowicki – dentysta (Stronnictwo Narodowe) 4) Józef Stasiewski – cieśla (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem), 5) Aleksy Fojut – przemysłowiec (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem), 6) Franciszek Krebs – lekarz, 7) Alojzy Sankowski – naczelnik poczty w Więcborku (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem), 8) Franciszek Cieślik – rolnik (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem), 9) Oskar Gumpert – weterynarz, 10) Aleksander Masiak – bednarz (Narodowa Partia Robotnicza), 11) Onufry Ziarnkowski – kupiec (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem), 12) Józef Lubiński – chałupnik (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem). Członkami magistratu czyli Zarządu Miasta Więcbork zostali wybrani: Franciszek Kucharski – wiceburmistrz, Jan Bracka – kupiec, Marian Przybylski – aptekarz, Albin Umiński – restaurator, wszyscy należący do Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem.

W latach trzydziestych minionego stulecia powstała w Więcborku Rezydencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Profesora Ignacego Mościckiego. W Więcborku dochodzi do licznych wizyt Prezydenta Ignacego Mościckiego, oraz przedstawicieli ówczesnego Rządu RP z Marszałkami Polski Józefem Piłsudskim i Edwardem Rydzem Śmigłym i generelicją II RP. W tym czasie działały w Więcborku Urząd Celny, Szpital Powiatowy, Sąd i Więzienie, Komenda Policji Państwowej, Straż Pożarna, Urząd Skarbowy, Dworzec i Stacja Węzłowa PKP czy siedziba Loży Masońskiej, która mieściła się w pałacu w Sypniewie.

Na przedmieściach działała rezydencja Prezydenta RP, a kolejny pałac myśliwski Prezydenta RP Ignacego Mościckiego mieścił się w Stebionku gmina Więcbork przy granicy Polsko – Niemieckiej. Warto wspomnieć, że już od 1900r. miasto posiadało własny gaz miejski, oraz prąd elektryczny co dawało przeogromne możliwości rozwoju na ówczesne czasy. Z ówczesnych organizacji Polskich trzeba wspomnieć Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Więcborku, Towarzystwo Gimnastyczne Sokół, Towarzystwo Rodzin Katolickich, Towarzystwo Powstańców i Wojaków, Związek Hallerczyków, Związek Oficerów Rezerwy Ziemi Zachodnich, Towarzystwo Polek, Towarzystwo Szkół Ludowych.

W mieście działały polskie partie polityczne takie jak: Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, PSL Piast, Chrześcijańska Demokracja, Chrześcijańsko-Narodowe Stronnictwo Pracy, Narodowa Partia Robotnicza i inne. W tym czasie w Więcborku działały różne związki wyznaniowe i tak w mieście działał Zakon Ewangelickich Sióstr Diakonistek utworzony w 1898r. liczący 350 osób z oddziałami w Lwowie, Warszawie i Gnieźnie był to największy zakon ewangelicki w Polsce. W mieście działał Zakon Katolickich Sióstr Franciszkanek, Zakon Misjonarzy Ewangelickich w Wituni, wówczas Witunia była terytorialnie częścią miasta Więcbork. CDN nastąpi.

Tomasz Bracka