{"id":27541,"date":"2026-06-04T16:00:52","date_gmt":"2026-06-04T14:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/?p=27541"},"modified":"2026-06-05T14:00:02","modified_gmt":"2026-06-05T12:00:02","slug":"70-lat-temu-wiecbork-stal-sie-siedziba-biskupa-gdanskigo-karola-maria-spletta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/?p=27541","title":{"rendered":"70 lat temu Wi\u0119cbork sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 biskupa gda\u0144skigo Karola Marii Spletta i stolic\u0105 ko\u015bcio\u0142a gda\u0144skiego !"},"content":{"rendered":"<p>70 lat temu Wi\u0119cbork sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 biskupa gda\u0144skiego Karola Marii Spletta i stolic\u0105 ko\u015bcio\u0142a gda\u0144skiego !<\/p>\n<p>Biskup gda\u0144ski Karol Maria Splett, po latach uwi\u0119zienia przez w\u0142adze komunistyczne PRL rezydowa\u0142 na plebanii i w ko\u015bciele katolickim w Wi\u0119cborku od 17 do 27 grudnia 1956 roku. By\u0142 to ostatni etap jego pobytu w Polsce przed przymusowym wyjazdem z PRL do Niemiec.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3\u0142y i pami\u0105tki w Wi\u0119cborku:<\/p>\n<p>Biskup gda\u0144ski Karol Maria Splett przebywa\u0142 na plebanii i w ko\u015bciele katolickim w Wi\u0119cborku w dniach 17\u201327 grudnia 1956 roku. By\u0142 to ostatni etap jego pobytu w Polsce przed przymusow\u0105 deportacj\u0105 przez w\u0142adze komunistyczne PRL do Republiki Federalnej Niemiec.<\/p>\n<p>Po odbyciu 8 letniej kary wi\u0119zienia we Wronkach i internowaniu w klasztorach, dok\u0142adny przebieg wydarze\u0144 wygl\u0105da\u0142 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<p>Aresztowanie: 9 sierpnia 1945 roku<\/p>\n<p>Proces i wyrok:<\/p>\n<p>Skazany na 8 lat wi\u0119zienia, utrat\u0119 praw publicznych i honorowych oraz konfiskat\u0119 maj\u0105tku wyrokiem Specjalnego S\u0105du Karnego w Gda\u0144sku z dnia 1 lutego 1946 roku. Proces ten mia\u0142 charakter pokazowy i odbywa\u0142 si\u0119 pod nadzorem komunistycznych w\u0142adz.<\/p>\n<p>Zarzuty i Przebieg Procesu Karol Maria Splett kierowa\u0142 diecezj\u0105 gda\u0144sk\u0105 w latach 1938\u20131964.<\/p>\n<p>Akt oskar\u017cenia opiera\u0142 si\u0119 na dekrecie PKWN z 1944 roku i zarzuca\u0142 mu &#8222;zbrodnie przeciwko narodowi polskiemu&#8221;.<\/p>\n<p>W czasie procesu oskar\u017cano go m.in. o:<\/p>\n<p>wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z hitlerowskimi w\u0142adzami,<\/p>\n<p>usuwanie j\u0119zyka polskiego z ko\u015bcio\u0142\u00f3w, cmentarzy i kaza\u0144,<\/p>\n<p>wydawanie zarz\u0105dze\u0144 dyskryminuj\u0105cych polsk\u0105 ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105,<\/p>\n<p>odmow\u0119 przywr\u00f3cenia na stanowiska polskich ksi\u0119\u017cy wracaj\u0105cych z oboz\u00f3w koncentracyjnych<\/p>\n<p>Po og\u0142oszeniu wyroku bp Splett odbywa\u0142 kar\u0119 w ci\u0119\u017ckich warunkach, m.in. w wi\u0119zieniu we Wronkach, gdzie by\u0142 szykanowany i poddawany presji politycznej.<\/p>\n<p>Po odbyciu kary nie odzyska\u0142 wolno\u015bci i do 1956 roku przebywa\u0142 w r\u00f3\u017cnych miejscach odosobnienia. 27. 12. 1958 roku wyjecha\u0142 z Wi\u0119cborka do Niemiec, gdzie zmar\u0142 w 1964 roku.<\/p>\n<p>Pobyt we Wronkach:<\/p>\n<p>Od 9 sierpnia 1945 roku do 9 sierpnia 1953 roku<\/p>\n<p>Internowanie: Od 9 sierpnia 1953 roku przetrzymywany w klasztorach bez wyroku<\/p>\n<p>17 grudnia 1956 r. \u2013 biskup Splett zosta\u0142 oficjalnie zwolniony z internowania w klasztorze w Dukli.<\/p>\n<p>Tego samego dnia przyby\u0142 do Wi\u0119cborka, gdzie znalaz\u0142 schronienie na miejscowej plebanii.17\u201327 grudnia 1956 r. \u2013 ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 biskupa i sprawowane przez niego uroczyste msze, ko\u015bci\u00f3\u0142 w Wi\u0119cborku pe\u0142ni\u0142 w\u00f3wczas funkcj\u0119 katedry, a plebanii nadano rang\u0119 pa\u0142acu apostolskiego.<\/p>\n<p>27 grudnia 1956 r. \u2013 po odprawieniu swoich ostatnich mszy \u015bwi\u0119tych w Wi\u0119cborku na polskiej ziemi, bp Splett zosta\u0142 bezprawnie wygnany przez funkcjonariuszy Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego PRL do D\u00fcsseldorfu w RFN.<\/p>\n<p>Pobyt: Biskup dotar\u0142 do Wi\u0119cborka po zwolnieniu z klasztor\u00f3w odosobnienia (m.in. w Borku Starym i Dukli). Miejscowa parafia sta\u0142a si\u0119 dla niego ostatnim przystankiem, w kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142 swobodnie sprawowa\u0107 msze \u015bwi\u0119te na polskiej ziemi.<\/p>\n<p>Pami\u0105tki: Przed ostatecznym i przymusowym wyjazdem do RFN z Wi\u0119cborka 27 grudniu 1956 roku, Splett pozostawi\u0142 w wi\u0119cborskim ko\u015bciele pami\u0105tki po swojej pos\u0142udze \u2013 kielich mszalny oraz paten\u0119 biskupa gda\u0144skiego. O pobycie w Wi\u0119cborku biskupa gda\u0144skiego Spletta przypominaj\u0105 do dzi\u015b herby Gda\u0144ska na lampach w ko\u015bciele katolickim w Wi\u0119cborku.<\/p>\n<p>Kontekst historyczny: Po II wojnie \u015bwiatowej bp Splett zosta\u0142 oskar\u017cony przez w\u0142adze PRL m.in. o kolaboracj\u0119 z Niemcami i skazany na wi\u0119zienie (proces w 1946 r.). Wdle UBP PRL bp Splett mia\u0142 b\u0142ogos\u0142awi\u0107 bomby Adolfa Hitlera spadaj\u0105ce na Gda\u0144sk i wyg\u0142asza\u0107 peany pochwalne<\/p>\n<p>To ten biskup wedle narracji UBP PRL kaza\u0142 w listopadzie 1939r. usun\u0105\u0107 wszystkie polskie napisy z koscio\u0142\u00f3w katolickich i cmentarzy w tym z cmentarza parafialnego w Wi\u0119cborku, co dotkn\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c gr\u00f3b mojego pradziadka Jana Bracka.<\/p>\n<p>Z aresztu i kolejnych miejsc internowania biskup Splett zosta\u0142 zwolniony dopiero w ramach odwil\u017cy pa\u017adziernikowej, po czym trafi\u0142 na plebani\u0119 i do ko\u015bcio\u0142a w Wi\u0119cborku by tu m\u00f3g\u0142 odprawi\u0107 swoje ostatnie msze w Polsce przed wygnaniem z PRL do RFN, gdzie spoczywa do dzi\u015b w katedrze katolickiej w D\u00fcsseldorfie. Na zdj\u0119ciu biskup gda\u0144ski Karol Maria Splett.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tomasz Roman Bracka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>70 lat temu Wi\u0119cbork sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 biskupa gda\u0144skiego Karola Marii Spletta i stolic\u0105 ko\u015bcio\u0142a gda\u0144skiego ! Biskup gda\u0144ski Karol Maria Splett, po latach uwi\u0119zienia przez w\u0142adze komunistyczne PRL rezydowa\u0142 na plebanii i w&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-27541","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27541"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27554,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27541\/revisions\/27554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}