{"id":5411,"date":"2026-05-11T09:42:05","date_gmt":"2026-05-11T07:42:05","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/index.php\/zapomniany-wczesnosredniowieczny-grod-wiecborski\/"},"modified":"2026-06-14T23:01:58","modified_gmt":"2026-06-14T21:01:58","slug":"zapomniany-wczesnosredniowieczny-grod-wiecborski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/?page_id=5411","title":{"rendered":"Zapomniany wczesno\u015bredniowieczny gr\u00f3d wi\u0119cborski z VII wieku !"},"content":{"rendered":"

Zapomniany wczesno\u015bredniowieczny gr\u00f3d wi\u0119cborski z VII wieku w roku 1001 lat Kr\u00f3lestwa Polskiego !!!<\/strong><\/p>\n

Pocz\u0105tek osadnictwa pierwotnego na terenie Wi\u0119cborka spowodowany by\u0142o rze\u017ab\u0105 jego powierzchni i jego sieci\u0105 wodn\u0105, ukszta\u0142towan\u0105 w wyniku dzia\u0142ania lodowca. Po zako\u0144czeniu epoki dyluwialnej i po ostatecznym ustabilizowaniu si\u0119 klimatu flora i fauna na tym terenie stopniowo upodobni\u0142y si\u0119 do form wsp\u00f3\u0142czesnych. W czasach przedhistorycznych znajdowa\u0142y si\u0119 tu niewielkie tereny bezle\u015bne co przyczynia\u0142o si\u0119 do pierwotnego osadnictwa. Z up\u0142ywem lat liczba ludno\u015bci zwi\u0119ksza\u0142a si\u0119.<\/p>\n

Pierwotni ludzie kt\u00f3rzy zamieszkiwali Wi\u0119cbork zacz\u0119li odczuwa\u0107 niedostatek \u017cywno\u015bci, co zmusi\u0142o ich do szukania innych \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania. Przy pomocy narz\u0119dzi wykonanych z kamienia g\u0142adzonego, ko\u015bci zwierz\u0119cych i drewna rozpocz\u0119to prymitywn\u0105 jeszcze upraw\u0119 ziemi, tzw. kopieniactwo, nie porzucaj\u0105c dawnych sposob\u00f3w zaspakajania g\u0142odu (zbieractwa, \u0142owiectwa i rybo\u0142\u00f3wstwa). Rolnictwo kopieniackie oraz towarzysz\u0105ce mu oswajanie i ch\u00f3w zwierz\u0105t domowych zapewni\u0142y tubylcom wi\u0119ksz\u0105 stabilizacje w zaopatrywaniu si\u0119 w \u017cywno\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na tryb \u017cycia dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Wi\u0119cborka. Koczuj\u0105ce dotychczas gromady wi\u0119cborszczan rozpocz\u0119\u0142y zak\u0142ada\u0107 sta\u0142e osady, pocz\u0105tkowo niewielkie i prowizoryczne, nast\u0119pnie wi\u0119ksze i bardzo trwa\u0142e.<\/p>\n

Najstarsze osady powsta\u0142y w tej okolicy przewa\u017cnie na wzg\u00f3rzach morenowych, bardzo cz\u0119sto w pobli\u017cu jezior i strumieni. \u015arednio urodzajne gleby Wielkopolski, w tym r\u00f3wnie\u017c Wi\u0119cborka by\u0142y stosunkowo \u0142atwe do uprawy. Takie wzniesienia morenowe wyst\u0119puj\u0105 w wielu miejscowo\u015bciach gminy, zw\u0142aszcza w rejonie Wi\u0119cborka, a tak\u017ce Jastrz\u0119bca, \u015ami\u0142owa, Nowego Dworu, Suchor\u0105czka, Zabartowa i Zakrzewka. W miejscowo\u015bciach tych ju\u017c bardzo dawno znajdowa\u0142y si\u0119 siedziby ludzkie, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne wykopaliska z tych teren\u00f3w. Znaleziska archeologiczne s\u0105 bowiem najpewniejszym \u015bwiadectwem dawnego wi\u0119cborskiego osadnictwa. Z M\u0142ynk\u00f3w k. Jastrz\u0119bca pochodzi kamienny grot do oszczep\u00f3w. W 1897r. w Adamowie k. Sypniewa znaleziono w pok\u0142adzie torfu ( na g\u0142\u0119boko\u015bci 0.65 m) pu\u0142apk\u0119, wykopan\u0105 z d\u0119bowego drewna, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a \u0142owc\u0105 do chwytania dzikich zwierz\u0105t. W rejonie Nowego Dworu k. Wi\u0119cborka odkryto wyroby z gliny, zaliczane do tzw. ceramiki sznurowej. We wspomnianym ju\u017c Adamowie odkopano 3 groby kamienne z 8 urnami glinianymi.<\/p>\n

Podobne urny pochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c z Jastrz\u0119bca, Lubczy i Wi\u0119cborka. W Runowie i Jastrz\u0119bcu znaleziono neolityczne toporki z kamienia. Z epoki br\u0105zu pochodzi grot oszczepu z Runowa, datowany na II okres epoki, tj. na lata 1450-1200 p.n.e. Siekierk\u0119 br\u0105zow\u0105 wykopano te\u017c w Zabartowie. Wykorzystanie br\u0105zu by\u0142o bardzo wa\u017cnym etapem rozwoju si\u0142 wytw\u00f3rczych. Pozwoli\u0142o cz\u0142owiekowi doskonali\u0107 proces wytwarzania narz\u0119dzi pracy i broni, przy czym we wczesnym okresie br\u0105zu nadal dominowa\u0142y narz\u0119dzia kamienne.<\/p>\n

W \u015brodkowym okresie br\u0105zu rozwin\u0119\u0142a si\u0119 na ziemiach wi\u0119cborskich tzw. kultura \u0142u\u017cycka, nazywana tak od cmentarzysk odkrytych na \u0141u\u017cycach. Charakterystyczn\u0105 cecha tej kultury by\u0142o palenie zw\u0142ok i grzebanie szcz\u0105tk\u00f3w w popielnicach grobowych. Popielnice takie znale\u017ali uczniowie Szko\u0142y Podstawowej w Wi\u0119cborku na terenach Wi\u0119cborka i Nowego Dworu.<\/p>\n

Pe\u0142ny rozw\u00f3j kultury \u0142u\u017cyckiej nast\u0105pi\u0142 w epoce \u017celaza. Opr\u00f3cz u\u017cywanych dotychczas narz\u0119dzi zacz\u0119to stosowa\u0107 \u017celazo do ich wytwarzania. Narz\u0119dzia metalowe w spos\u00f3b zasadniczy u\u0142atwi\u0142y upraw\u0119 wi\u0119cborskiej ziemi. Od tej pory rolnictwo sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania naszych praprzodk\u00f3w.<\/p>\n

W okresie halsztackim (nazwa pochodzi od miejscowo\u015bci Hallstatt w G\u00f3rnej Austrii) ludno\u015b\u0107 u\u017cywa\u0142a charakterystycznej ceramiki sakralnej w postaci popielnic twarzowych. Tego rodzaju urny znaleziono w Wi\u0119cborku, Zakrzewku i Adamowie. W grobach obok popielnic znajdowa\u0142y si\u0119 przedmioty codziennego u\u017cytku wykonane z br\u0105zu i \u017celaza. Br\u0105zowe \u017celazne kolczyki, szpile i ig\u0142y oraz szklane paciorki napotkano w Wi\u0119cborku, Adamowie, Jastrz\u0119bcu i Zakrzewku.<\/p>\n

Po zaniku trwaj\u0105cej oko\u0142o 1000 lat kultury \u0142u\u017cyckiej, na terenach Wi\u0119cborka i Pomorza Wschodniego ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 nowa kultura, nazywana w nauce kultur\u0105 grob\u00f3w jamowych, kt\u00f3rej nazwa pochodzi st\u0105d, \u017ce przepalone szcz\u0105tki ludzkie sk\u0142adano do grobu – jamy. Kultura ta nosi te\u017c nazw\u0119 kultury wenedzkiej (od s\u0142owia\u0144skiego ludu Wened\u00f3w). Tak\u0105 w\u0142a\u015bnie nazw\u0119 nadawali S\u0142owianom pisarze greccy i rzymscy z okresu wczesnego cesarstwa rzymskiego. (Strabon, Tacyt, Ptolomeusz).Groby zaliczane do tej kultury znaleziono na terenie Wi\u0119cborka, Dorotowa i Runowa.<\/p>\n

Po z\u0142amaniu przez Rzymian pot\u0119gi celtyckiej w Galii i krajach alpejskich rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trwaj\u0105cy kilka wiek\u00f3w okres wp\u0142yw\u00f3w rzymskich na obszarach zamieszka\u0142ych przez plemiona s\u0142owia\u0144skie i germa\u0144skie.W obrz\u0119dach pogrzebowych wp\u0142ywy te wyra\u017ca\u0142y si\u0119 w grzebaniu zmar\u0142ych bezpo\u015brednio do ziemi (tzw. poch\u00f3wek szkieletowy). Groby takie dla zabezpieczenia ok\u0142adano ga\u0142\u0119ziami. Niekiedy znaczono je r\u00f3wnie\u017c kurhanami. Na takie kurhany natrafiono na terenie Wi\u0119cborka i Dorotowa. Znajdowa\u0142 si\u0119 w nim m.in. kocio\u0142ek br\u0105zowy, datowany na okres lat 275-325 n.e. Inne przedmioty znaleziono w wielu miejscowo\u015bciach miasta i gminy Wi\u0119cbork.<\/p>\n

W pierwszych wiekach naszej ery istnia\u0142y do\u015b\u0107 liczne kontakty handlowe mi\u0119dzy \u015bwiatem antycznym a ziemiami polskimi, zw\u0142aszcza z Pomorzem Gda\u0144skim. Na wybrze\u017ca Ba\u0142tyku docierali kupcy rzymscy po drogocenny bursztyn, z kt\u00f3rego w krajach rozleg\u0142ych cesarstwa rzymskiego wyrabiano poszukiwane w\u00f3wczas bardzo ozdoby. Kupcy z prowincji rzymskich nabywali ponadto na ziemiach polskich i w Wi\u0119cborku futra, sk\u00f3ry oraz niewolnik\u00f3w. Szlak bursztynowy z cesarstwa rzymskiego wi\u00f3d\u0142 ku Ba\u0142tykowi przez tereny polski. Jedno z odga\u0142\u0119zie\u0144 tej drogi prowadzi\u0142o z Wielkopolski przez Nak\u0142o, Wi\u0119cbork, Tuchol\u0119, Czersk i Starogard Gda\u0144ski do Gda\u0144ska. Przemys\u0142aw Szafran podaje, \u017ce droga ta by\u0142a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wniejszych tras, ucz\u0119szczan\u0105 ju\u017c we wczesnym \u015bredniowieczu. W\u015br\u00f3d licznych przedmiot\u00f3w kultury materialnej \u015bwiata antycznego znajdujemy na ziemiach polskich m.in. monety rzymskie, tak\u017ce w okolicach Wi\u0119cborka i na jego grodzie.<\/p>\n

W Rogalinie k. Jastrz\u0119bca natrafiono na monet\u0119 z czas\u00f3w Wespazjana. W Zakrzewku natomiast znaleziono srebrny skarb ukryty w glinianym garnku. Na terenie grodu wi\u0119cborskiego znaleziono najstarsze monety w Polsce i w tej cz\u0119\u015bci Europy z epoki neolitu. Monety te ceniono nie tylko jako kruszec s\u0142u\u017c\u0105cy do przetwarzania na ozdoby, ale r\u00f3wnie\u017c jako miernik warto\u015bci towar\u00f3w i \u015brodek tezauryzacji starszyzny plemiennej.<\/p>\n

Od IV w. po naje\u017adzie na Europ\u0119 Hun\u00f3w i wtargni\u0119ciem na obszary imperium rzymskiego przyczyni\u0142o si\u0119 do powstawania na terenach polskich pa\u0144stewek plemiennych. Powsta\u0142y one te\u017c na Pomorzu. W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 \u017ce aczkolwiek Pomorze w okresie plemiennym stanowi\u0142o jednolit\u0105 pod wzgl\u0119dem etnicznym jednostk\u0119 terytorialn\u0105, si\u0119gaj\u0105c\u0105 od Wis\u0142y do Odry, by\u0142o jednak zr\u00f3\u017cnicowanie polityczne przez podzia\u0142 na szereg grup plemiennych. W granicach terytorialnych tych organizm\u00f3w politycznych znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obszary wielkopolskie, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej nazwano Krajn\u0105. Wi\u0119cbork wraz z okolic\u0105 wchodzi\u0142 tak\u017ce w sk\u0142ad takiego pa\u0144stewka plemiennego.<\/p>\n

Nale\u017cy w tym miejscu doda\u0107, \u017ce w nauce historycznej nie ma dotychczas zgodno\u015bci w sprawie przebiegu granicy plemiennej mi\u0119dzy Pomorzem a Wielkopolsk\u0105. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 badaczy historycznych w tym G. Labuda, Z. Wojciechowski, St. Arnold stoi na stanowisku, \u017ce granica ta przebiega wzd\u0142u\u017c bagien nadnoteckich, a obszary na p\u00f3\u0142noc od tej rzeki po\u0142o\u017cone, zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Polski dopiero w wyniku zwyci\u0119stw Boles\u0142awa III nad Pomorzem. Natomiast inni uczeni historycy w tym K. Tymieniecki, K. G\u00f3rski, St. Kozierowski uwa\u017caj\u0105 natomiast, \u017ce obszary Krajny ju\u017c dawniej wchodzi\u0142 w sk\u0142ad Wielkopolski, a granica plemienna mi\u0119dzy Polanami a Pomorzanami rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 wzd\u0142u\u017c biegu Kamionki i Dobrzynki. To potwierdza \u017ce Wi\u0119cbork od samego zarania pa\u0144stwa Polan by\u0142 jego centrum obronnym i handlowo politycznym. Od podboju tych ziem przez Boles\u0142awa III Krzywoustego, granica ta istnie\u0107 b\u0119dzie bez wi\u0119kszych zmian jako granica polsko – pomorska, polsko – krzy\u017cacka a nast\u0119pnie jako granica wojew\u00f3dztw.<\/p>\n

We wczesnym \u015bredniowieczu nad Jeziorem Wi\u0119cborskim istnia\u0142a osada Gerald Wilke datuje ja na VII wiek. Natomiast Otto Georkie uwa\u017ca, \u017ce na terenie Wi\u0119cborka ju\u017c w pierwszych wiekach nowej ery musia\u0142a by\u0107 osada i gr\u00f3d o czym \u015bwiadcz\u0105 wykopaliska. Przeprowadzone w latach 1965 – 1966 prace archeologiczne nad jeziorem w Wi\u0119cborku ujawni\u0142y niezbicie istnienie bardzo dawnej osady, kt\u00f3ra w ko\u0144cu VIII wieku uleg\u0142a zniszczeniu . Po pewnym czasie odbudowano j\u0105, przy czym osiedle wi\u0119cborskie w tej drugiej fazie osadniczej mia\u0142o ju\u017c charakter obronny.<\/p>\n

Grodzisko w Wi\u0119cborku by\u0142o otoczone 5 metrow\u0105 fos\u0105 i uko\u015bn\u0105 palisad\u0105 wykonan\u0105 z beli drewnianych. Fortyfikacja ta by\u0142a pot\u0119\u017cna a pomimo to gr\u00f3d zosta\u0142 zdobyty i cz\u0119\u015bciowo zniszczony w wyniku podboju Wi\u0119cborka i Pomorza przez Mieszko I. Mia\u0142o to miejsce w 967 roku!!! Pierwszy historyczny w\u0142adca Polski rozwija\u0142 bowiem z Wi\u0119cborka ekspansje w r\u00f3\u017cnych kierunkach, w tym r\u00f3wnie\u017c w stron\u0119 p\u00f3\u0142nocy. Mimo dwukrotnego zniszczenia gr\u00f3d wi\u0119cborski zosta\u0142 odbudowany tzw. trzecia faza osadnicza. \u015awiadczy to o strategicznym znaczeniu Wi\u0119cborka. Nie mam w tym nic dziwnego, je\u015bli si\u0119 zwa\u017cy, \u017ce Wi\u0119cbork le\u017ca\u0142 przy bardzo wa\u017cnym szlaku bursztynowym, kt\u00f3ry wi\u00f3d\u0142 z Wielkopolski do Gda\u0144ska. Przy drodze tej powsta\u0142o szereg grodzisk, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142a jej obrona.<\/p>\n

Je\u015bli w poprzednich wiekach na ziemiach polskich osady obronne najcz\u0119\u015bciej otaczano tylko ziemnym wa\u0142em, na kt\u00f3rego szczycie znajdowa\u0142 sie ostrok\u00f3\u0142, to budowla wi\u0119cborska w jej trzeciej fazie istnienia by\u0142a ju\u017c bardziej skomplikowana i trudniejsza do zniszczenia i zdobycia. Wi\u0119cborski gr\u00f3d posiada\u0142 teraz wa\u0142y obronne o konstrukcji przek\u0142adowej, z\u0142o\u017conej z belek uk\u0142adanych kolejno w poprzek i wzd\u0142u\u017c, a wi\u0119c by\u0142 bardziej mocniejszy. Grodzisko w Wi\u0119cborku z tego okresu wskazuje jednocze\u015bnie pozosta\u0142o\u015bci element\u00f3w dotycz\u0105cych wewn\u0119trznego usytuowania zabudowa\u0144 oraz dostarcza dowod\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o \u017cyciu jego mieszka\u0144c\u00f3w. G. Wilkie podkre\u015bla, \u017ce by\u0142o to pomieszczenie typu koszarowego s\u0142u\u017c\u0105ce za\u0142odze grodu.<\/p>\n

Trzeba r\u00f3wnie\u017c w tym miejscu doda\u0107, ze wed\u0142ug dotychczasowego stanu bada\u0144 ustalono, \u017ce rekonstrukcja wi\u0119cborskiego grodu nast\u0105pi\u0142a na prze\u0142omie X i XI wieku, a wiec po przy\u0142\u0105czeniu ziem wi\u0119cborskich i nadnoteckich do pa\u0144stwa pierwszych Piast\u00f3w. Dokonali tego ksi\u0105\u017c\u0119ta pomorscy, kt\u00f3rzy wykorzystali os\u0142abienie Polski po \u015bmierci Boles\u0142awa Chrobrego i odzyskali utracone ziemie a\u017c po Note\u0107.<\/p>\n

Pomorzanie zaj\u0119li wtedy na przestrzeni wielu lat grody wielkopolskie i kraje\u0144skie w\u015br\u00f3d nich niew\u0105tpliwie Wi\u0119cbork i Nak\u0142o. Oko\u0142o 1063 r. Boles\u0142aw II Szczodry odzyska\u0142 na kr\u00f3tko w\u0142adz\u0119 nad Pomorzem. Po upadku jego rz\u0105d\u00f3w Pomorzanie ponownie uzyskali suwerenno\u015b\u0107. Pr\u00f3b\u0119 powrotu Polski na Pomorze podj\u0105\u0142 nast\u0119pnie W\u0142adys\u0142awa Herman przy udziale wi\u0119cborszczanina Przes\u0142awa Grzyma\u0142a kt\u00f3ry w tym czasie mia\u0142 swoj\u0105 siedzib\u0119 zamkowa w Wi\u0119cborku. Gall Anonim wspomina m.in. o tym jak ksi\u0105\u017c\u0119 ten pr\u00f3bowa\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 swoja w\u0142adze nad Pomorzem. Pr\u00f3by te zako\u0144czy\u0142y si\u0119 jednak niepowodzeniem. Zadanie to doprowadzi\u0142 do pomy\u015blnego ko\u0144ca Boles\u0142aw III Krzywousty, kt\u00f3ry zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 ze znaczenia Krajny opanowa\u0142 najpierw Nak\u0142o oraz inne grody nadnoteckie wielkopolskie i kraje\u0144skie, a nast\u0119pnie zaj\u0105\u0142 ca\u0142e Pomorze. Rocznik Kapitu\u0142y Krakowskiej podr. 1113 podaje ”Boleslaus III Nakel et alia castra obtinuit”. Zaj\u0119cie tych grod\u00f3w w tym Wi\u0119cborka stworzy\u0142o Krzywoustemu warunki dla prowadzenia dalszej ekspansji w kierunku Ba\u0142tyku.<\/p>\n

Z powy\u017cszego wynika, \u017ce na terenie dzisiejszego Wi\u0119cborka od dawna istnia\u0142a ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 osadnicza. J. Kostrzewski uwa\u017ca , \u017ce na terenach Wielkopolski czyli i wi\u0119cborskich ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 osadnicza trwa\u0142a ju\u017c od II okresu br\u0105zu, czyli od przesz\u0142o trzech tysi\u0119cy lat! Na tej podstawie mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce Wi\u0119cbork to prahistoryczna\u00a0 kraina i historyczna siedziba Mieszko I. Jestem zdziwiony oboj\u0119tno\u015bci\u0105 w\u0142adz miejskich Wi\u0119cborka w tej sprawie, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 tego wykorzysta\u0107 i odpowiednio wyeksponowa\u0107. Ju\u017c dawno powinna zapa\u015b\u0107 decyzja o rekonstrukcji wczesno\u015bredniowiecznego grodu wi\u0119cborskiego na jego historycznych terenach przy pla\u017cy miejskiej w Wi\u0119cborku. To co ukradziono niedawno z kasy miejskiej w zupe\u0142no\u015bci by starczy\u0142o na odbudow\u0119 wi\u0119cborskiego grodu, kt\u00f3ry sprawi\u0142by \u017ce sezon turystyczny w Wi\u0119cborku trwa\u0142by ca\u0142y rok, a nie dwa miesi\u0105ce. Natomiast nasze miasto ponownie by\u0142oby dostrzegane na mapach ca\u0142ego \u015bwiata i obecnej Polski.<\/p>\n

Tomasz Roman Bracka<\/strong><\/p>\n

Dyplomowany Technik Administracji
\nNr D\/10028553\/17 PRK IV<\/strong><\/h5>\n

Opozycjonista antykomunistyczny w PRL<\/strong><\/p>\n

Odznaczony\u00a0<\/span>Krzy\u017cem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta<\/strong><\/h5>\n
Odznaczony\u00a0<\/span>Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci<\/strong><\/h5>\n
Odznaczony Z\u0142otym Medalem Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Kujawsko Pomorskiego ,,Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano \u2013 Pomeraniensis,, w uznaniu zas\u0142ug na rzecz walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polskiej i prawa cz\u0142owieka w PRL<\/span><\/strong><\/h5>\n
Odznaczony przez Szefa SMFW pami\u0105tkow\u0105 Odznak\u0105 Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej<\/strong><\/h5>\n
Odznaczony przez Szefa UDSKiOR honorow\u0105 Odznak\u0105 Dzia\u0142acza Opozycji Antykomunistycznej w PRL<\/strong><\/h5>\n
Odznaczony medalem \u201eAD FUTURAM REI MEMORIAM\u201d (Ku pami\u0119ci przysz\u0142ych pokole\u0144) z okazji 90-lecia powstania powiatu s\u0119pole\u0144skiego.<\/strong><\/h5>\n
Odznaczony z\u0142ot\u0105 odznak\u0105 za zas\u0142ugi dla sportu i turystyki w Polsce<\/strong><\/h5>\n
Uhonorowany Dyplomem Burmistrza Wi\u0119cborka i Dyrektora Miejsko \u2013 Gminnego O\u015brodka Kultury (MGOK) za wieloletnie zas\u0142ugi dla kultury i promocji Wi\u0119cborka.<\/strong><\/h5>\n
\"Narodowe

Narodowe Obchody \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie 11 listopada 2025r. z Prezydentem Polski Karolem Nawrockim i Pani\u0105 Prezydentow\u0105 Mart\u0105 Nawrock\u0105 z moim udzia\u0142em na Placu Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego na zaproszenie Pana Prezydenta Polski. Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Na

Na archiwalnym zdj\u0119ciu z lat 80 – tych zorganizowana przeze mnie Tomasza Romana Bracka kolejna demonstracja nielegalnej Solidarno\u015bci i FMW w obronie wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka w PRL na ulicy Mickiewicza w Wi\u0119cborku w czasach komunizmu w PRL.
Na archiwalnym zdj\u0119ciu z flag\u0105 Solidarno\u015bci to w\u0142a\u015bnie ja Tomasz Roman Bracka dzia\u0142acz opozycji antykomunistycznej Solidarno\u015bci, WiP w PRL oraz Przewodnicz\u0105cy i za\u0142o\u017cyciel w latach 1987-1990r. Federacji M\u0142odzie\u017cy Walcz\u0105cej w Wi\u0119cborku za komuny w PRL. Natomiast ju\u017c 37 lat temu w 1989r. na prze\u0142omie PRL i III RP reprezentowa\u0142em nielegaln\u0105 Solidarno\u015b\u0107 w Wojew\u00f3dzkiej Radzie Narodowej w Bydgoszczy jako jej jedyny przedstawiciel spoza Bydgoszczy na ca\u0142e wojew\u00f3dztwo bydgoskie. Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Narodowe

Narodowe Obchody \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci RP AD 2024 z Panem Prezydentem RP Andrzejem Dud\u0105 i Pani\u0105 Prezydentow\u0105 RP Agat\u0105 Kornhauser Dud\u0105 \u2013 Photo Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Dzi\u0119kuj\u0119

Dzi\u0119kuj\u0119 Panie Prezydencie ! Dzi\u0119kuj\u0119 Polsko !
Niech \u017cyje wolna od komunizmu Polska !
Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Na

Na zdj\u0119ciu to w\u0142a\u015bnie ja Tomasz Roman Bracka po odznaczeniu mnie Tomasza Romana Bracka przez Prezydenta RP na wniosek Prezesa IPN Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci w uznaniu zas\u0142ug na rzecz walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski w czasie re\u017cimu PRL.
Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Prezydent

Prezydent RP odznaczy\u0142 mnie Tomasza Romana Bracka 11 lat temu na wniosek Kolegium i Prezesa IPN 12. 11. 2014r. Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci i by\u0142a to pierwsza oficjalna wizyta Prezydenta Polski w Runowie Kraje\u0144skimi i Wi\u0119cborku od czas\u00f3w II RP \u2013 Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Prezydent

Prezydent Polski Bronis\u0142aw Komorowski przy zamku w Runowie gmina Wi\u0119cbork na obiektach Prezydenta RP Ignacego Mo\u015bcickiego, gdzie 11 lat temu odznaczy\u0142 mnie Tomasz Romana Bracka na wniosek Kolegium i Prezesa IPN Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci 12. 11. 2014 r. \u2013 Photo Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Na

Na zdj\u0119ciu ja Tomasz Roman Bracka z z\u0142otym medalem Marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa kujawsko \u2013 pomorskiego ,,Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano \u2013 Pomeraniensis\u2019 w uznaniu zas\u0142ug na rzecz walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polskiej i prawa cz\u0142owieka w PRL.
W trakcie odznaczenia ujawniono mi, \u017ce Kapitu\u0142a w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142 Genera\u0142 i Szef UOP i ABW Zbigniew Nowek, Marsza\u0142ek Senatu RP, IPN oraz Przewodnicz\u0105cy Regionu Bydgoskiego NSZZ Solidarno\u015b\u0107 i Regionu Toru\u0144sko \u2013 W\u0142oc\u0142awskiego NSZZ Solidarno\u015b\u0107 przyzna\u0142a mi ten medal jednog\u0142o\u015bnie za co jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119 Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Wspania\u0142y

Wspania\u0142y koncert w Stoczni Gda\u0144skiej w 45 rocznic\u0119 podpisania porozumie\u0144 sierpniowych i powstania naszej Solidarno\u015bci z moim udzia\u0142em. Ten koncert w Stoczni Gda\u0144skiej zadedykowa\u0142em publicznie wobec ludzi, ministr\u00f3w i sygnatariuszy porozumie\u0144 sierpniowych 1980r. mojej Mamie \u015a.p. Renacie Bracka za\u0142o\u017cycielce i cz\u0142onkini Komisji Zak\u0142adowej N.S Z.Z. Solidarno\u015b\u0107 w Wi\u0119cborku 45 lat temu ! Na zdj\u0119ciu obok mnie Minister Szef Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych Lech Tomasz Parell \u2013 Photo Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"Za\u0142o\u017cyciel

Za\u0142o\u017cyciel w dokonanej reaktywacji 24 lata temu Prezes i Kr\u00f3l 294 letniego Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Wi\u0119cbork Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n

\"M\u00f3j

M\u00f3j Dyplom Technika Administracji Tomasza Romana Bracka po 2 letniej szkole policealnej i to wcale nie koniec mojej przygody z studiami, bo ca\u0142e \u017cycie jest wielk\u0105 nauk\u0105 dla m\u0105drych ludzi do kt\u00f3rych si\u0119 zaliczam \u2013 pozdrawiam Tomasz Roman Bracka<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapomniany wczesno\u015bredniowieczny gr\u00f3d wi\u0119cborski z VII wieku w roku 1001 lat Kr\u00f3lestwa Polskiego !!! Pocz\u0105tek osadnictwa pierwotnego na terenie Wi\u0119cborka spowodowany by\u0142o rze\u017ab\u0105 jego powierzchni i jego sieci\u0105 wodn\u0105, ukszta\u0142towan\u0105 w wyniku dzia\u0142ania lodowca....<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5411","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5411"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27712,"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5411\/revisions\/27712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomaszbracka.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}